Kościelna wykreślanka

• lódeczka: Łódeczka (łac. navicula) to w liturgii naczynie przeznaczone do przechowywania kadzidła, które kapłan dosypuje do kadzielnicy. Tradycyjnie łódeczki miały kształt kadłuba łodzi, obecnie często są okrągłe. Podczas nabożeństw łódeczkę z łyżeczką nosi ministrant zwany navikulariuszem.
• sedes: Sedes to stałe siedzenie zamontowane w prezbiterium, z którego główny celebrans prowadzi nabożeństwo. Zaczęto go używać dopiero po reformie liturgicznej po Soborze Watykańskim II, i w przeciwieństwie do sedilii jest ono ustawione przodem do ludu. Przy sedes kapłan odprawia obrzędy wstępne i zakończeniowe, kieruje liturgią słowa i modlitwami powszechnymi, a także może stamtąd wygłaszać kazanie. W pobliżu sedes mają swoje miejsce diakoni i inni asystujący.
• kadzidło: Kadzidło (łac. olibanum, ang. frankincense, niem. Weihrauch, hebr. לבונה, levona; arab. لبٌان, lubbān; w prawosławiu obok ogólnego terminu кадило (kadzidło) częściej używa się określenia ла́дан (ladan), greckie λήδανον lub λάδανον) to aromatyczna żywica pozyskiwana z tak zwanej żywicy klejopryśnicowej. Pozyskuje się ją z pnia kadzidłowca (Boswellia). Używana często w połączeniu z mirrą i balsamem, podczas palenia wydaje korzenny aromat.
• turiferarz: Turiferarz, dawniej zwany thuriferarzem (łac. thuriferarius), po polsku kadzidlarnik, to ministrant, który podczas nabożeństw niesie kadzielnicę do kadzenia kadzidłem. W procesji wejściowej idzie po lewej stronie turiferarza navikulář niosący łódeczkę, a za nimi krucyfer z krzyżem procesyjnym.
• ciborium: Termin „ciborium” pochodzi od greckiego słowa „kiborion”. Jest to liturgiczny pojemnik używany w Kościele katolickim oraz w kościołach posiadających Eucharystię do przechowywania przemienionych (konsekrowanych) hostii — czyli Eucharystii. We wczesnym chrześcijaństwie używano pojemników wykonanych z drewna, kości słoniowej, wypalanej gliny, tkaniny lub metalu z emaliowaną dekoracją, podobnych do pyksyd, które po polsku określa się jako „puška”. Od późnego średniowiecza (XV wiek) kształt ciborium przypomina kielich, ale sama misa (zwany po łacinie „cuppa”) jest większa i wyposażona w pokrywkę. Na czubku pokrywki często znajduje się uchwyt w formie krzyża. Materiałem ciborium w Kościele rzymskokatolickim i greckokatolickim musi być cenny metal, najczęściej srebro, wewnątrz pozłacane.
• bierzmowanie: Bierzmowanie (z niemieckiego „firmen”, łac. „firmare” – umacniać) jest jednym z siedmiu sakramentów Kościoła katolickiego, prawosławnego oraz Czechosłowackiego Kościoła Husyckiego. Razem z chrztem i eucharystią stanowi jeden z sakramentów inicjacyjnych. Według nauki wymienionych kościołów, bierzmowanie jest sakramentem ustanowionym przez Jezusa Chrystusa, poprzez który chrześcijanin otrzymuje od Boga pieczęć daru Ducha Świętego. Wraz z chrztem i sakramentem święceń, bierzmowanie według nauki katolickiej odciska niezniszczalny znak (charakter) w duszy człowieka, dlatego te sakramenty można przyjąć tylko raz w życiu.
• chrzest: Chrzest jest jednym z sakramentów i oznacza oczyszczenie z grzechów oraz zjednoczenie wiernego z Chrystusem. Początki chrześcijańskiej praktyki chrztu sięgają postaci Jana Chrzciciela, który według Nowego Testamentu ochrzcił Jezusa w rzece Jordan. Słowo „chrzest” w języku greckim to βάπτισμα \[baptisma], co oznacza zanurzenie. Biblia definiuje chrzest jako zanurzenie w wodzie. Różne kościoły chrześcijańskie udzielają chrztu w zależności od tradycji – przez polanie wodą lub pełne zanurzenie.
• tabernakulum: Eucharystyczny tabernakulum (określany w różnych okresach i w zależności od umiejscowienia jako sanktuarium, pastoforium lub tabernakulum, wywodzące się z łacińskiego „tabernaculum”) jest najświętszym miejscem w kościołach katolickich przeznaczonym do przechowywania naczyń liturgicznych z Eucharystią. Dostęp do sanktuarium ma wyłącznie kapłan lub osoba przez niego upoważniona; nikt inny (ministranci, kościelni, wierni itp.) nie może nic do niego wkładać, zabierać ani w inny sposób manipulować tym miejscem.
• patena: Patena (ze starořeckého πατήνα, przez łacinę patina, średniowieczną łacinę patena miska) to naczynie liturgiczne używane w kościołach chrześcijańskich podczas sprawowania Eucharystii. Ma zwykle kształt okrągłego talerzyka i jest najczęściej wykonana ze złota lub pozłacanego srebra. Czasem mianem pateny określa się także misę ofiarną. W Kościele rzymskokatolickim używa się dwóch rodzajów paten: pateny kielichowej oraz pateny do Komunii Świętej.
• diakon: Diakon (z greckiego διάκονος, diakonos — sługa lub także kelner) w kościołach chrześcijańskich to osoba upoważniona do pełnienia służby o charakterze charytatywnym i administracyjnym. Aktywnie uczestniczy w nabożeństwach, czyta święte teksty, naucza religii i wykonuje podobne zadania. Do pełnienia tego urzędu musi być wyświęcony. W Kościele katolickim, prawosławnym, anglikańskim, starokatolickim i husyckim diakonat jest pierwszym stopniem sakramentu święceń.
• błogosławieństwo: Błogosławieństwo (czyli benedykcja) to obrzęd religijny, podczas którego uroczyście prosi się Boga o błogosławieństwo dla określonych rzeczy, aby przyniosły ludziom dobro.
• prezbiterium: Prezbiterium, zwane także chórem (od łacińskiego presbyterium), to część przestrzeni chrześcijańskiego kościoła lub katedry przeznaczona dla księży.
• paschał: Świeca wielkanocna, zwana również paschałem (od łacińskiego candela paschalis cerea), to wysoka świeca zapalana podczas Wigilii Paschalnej w kościołach tradycji liturgicznej zachodniej, symbolizująca Zmartwychwstałego Chrystusa.
• kielich: Kielich (łac. calix) ma dwa archetypy: krater — antyczne naczynie o dwóch uchwytach, różnej wielkości, przeznaczone do mieszania wina z wodą oraz do picia, oraz kielich winny na ozdobnej nóżce. W chrześcijaństwie kielich to ustalony termin oznaczający naczynie liturgiczne, czyli przedmiot używany podczas nabożeństwa. Kielich wypełniony winem według Ewangelii Jezus Chrystus podał swoim uczniom podczas Ostatniej Wieczerzy z słowami przyszłej modlitwy: „Bierzcie i pijcie z niego wszyscy…”.
• communio: Komunia święta (łac. communio, czyli „wspólnota dzielenia się”) w Kościele katolickim to część mszy, podczas której przyjmuje się (spożywa) konsekrowany chleb i wino podczas sprawowania Eucharystii.